Je hebt er vast al eens van gehoord, Linux. Een alternatief besturingssysteem voor de Grote Spelers, Big Tech, in de wereld van laptops, desktops en servers. Al sinds de start van het bedrijf gebruiken we Linux en op onze desktops en laptops werken we met Linux Mint. In dit artikel doe ik uit de doeken waarom we ook voor Linux op de desktop kozen.

Typische vooroordelen over Linux

“Linux is alleen voor nerds. Het is moeilijk, van techneuten voor techneuten. Gemaakt door vrijwilligers, in hun vrije tijd, niks serieus.”

Zoals de meeste vooroordelen berusten ze op een kern van waarheid. Ooit was het inderdaad alleen voor nerds, omdat het vooral technisch en moeilijk was om te installeren en onderhouden. Als het al lukte om alle hardware van je computer aan de praat te krijgen, was het nog een kunst om alles werkend te houden.

Technologische ontwikkelingen gaan steeds sneller. Linux is ondertussen een veelgebruikt besturingssysteem voor servers en ook op de desktop neemt het gebruik de laatste jaren toe. Voor de grotere en bekendere Linux-distributies zoals Ubuntu en OpenSUSE is er al jaren commerciële ondersteuning beschikbaar. Linux blijkt ook voor ons gebruik stabiel, maar als er een fout optreedt, zijn meldingen in het logboek nog steeds op z’n minst cryptisch te noemen.

Hoe ik met Linux begon

Eind jaren 90 werd mijn interesse gewekt door de nerd in mij: Unix op mijn eigen computer en ook nog eens vrij verkrijgbaar. Stabiel, betrouwbaar en zonder reclames of virussen. Besturingssystemen kende ik al. Sinds de middelbare school en later in mijn werkomgeving hield ik me bezig met besturingssystemen voor desktops en servers. Voor desktopgebruik zijn onder andere AmigaOS, MS-DOS, Windows, OS/2, BeOS en Unix in de vorm van SunOS de revue gepasseerd. Voor een aantal besturingssystemen heb ik ook applicatie- en driversoftware geschreven. Linux bood me een mooie kans om meer te leren over besturingssystemen, met veel broncode en documentatie vrij beschikbaar.

Het Linux-avontuur begon allemaal in de avonduren met het installeren en leren gebruiken van Slackware. Dat ging met een 14k4 modem. Lang wachten, niemand kon bellen en dan proberen zelf een kernel samen te stellen die wel in de grafische modus wilde opstarten. Ik vond het allemaal wel leuk om er van te leren, maar nog niet ‘volwassen’ genoeg. Voor mij was de leercurve te steil en de inspanning te groot om het dagdagelijks te gaan gebruiken. Zoek maar eens naar een filmpje hierover, dan krijg je een andere indruk van de 90s...

Van Windows naar Linux Mint – thuis eerst

Ik bleef ontwikkelingen wel langs de zijlijn volgen van Debian, Red Hat en Ubuntu. Ook bleef ik Linux experimenteel naast Windows gebruiken. In 2014 was dan het moment aangebroken om op mijn desktopcomputer thuis definitief afscheid te nemen van Windows XP. Ik zag de voordelen van Windows 7 niet zo en was al goed gewend aan Linux Mint 16, “Petra”. Voor ons geen ‘dual boot met Windows’ meer. Indien nodig gebruikte ik Windows in VirtualBox; dat werd het nieuwe stramien. Door het regelmatig wisselen tussen de besturingssystemen was ik ook bekend geraakt met de beheerderskant van Linux.

De eerste echt andere desktopervaring was toen al merkbaar. Het zag er allemaal net zo bekend uit als Windows, maar het systeem reageerde anders. Applicaties werden met veel minder vertragingen opgestart en ik zag geen reclames meer. Het aantal (informatieve) meldingen op het scherm nam af.

E-mail afhandelen deed ik via de webbrowser , na wat experimenten met de applicatie Thunderbird. Na dit besluit begon de zoektocht naar geschikte applicaties voor de zaken die ik nu echt begon te missen.

Een hele verkeerde aanpak natuurlijk, want vandaag de dag doe je dit beter andersom: maak een lijstje met apps die je graag gebruikt, en kijk of dit voor Linux beschikbaar is. Via de website https://alternative.to en de applicatie ‘Software Manager’ in Linux Mint vind je misschien wel een andere applicatie waarmee je de klus ook geklaard krijgt. De keuzevrijheid is voor mij een groot voordeel van open source software.

Back-ups maken was voor mij niet nieuw, maar wel anders dan ik gewend was. Ik gebruikte de applicatie ‘mintBackup’ nog niet structureel en een goed alternatief voor ‘Norton Ghost’ had ik ook nog niet gevonden. Later bleek Clonezilla voor ons een goede keuze te zijn.

De overstap van Windows Verkenner naar de standaardapplicatie Nemo was voor mij geen probleem. Het vele werken in en met bestanden was me niet vreemd op mijn werk, en dus thuis ook niet. Een hele grote verademing was het uitblijven van crashes: geen blauwe schermen of ‘vastlopers’ meer.

Wat me nog meer opviel is het afhandelen van updates. In Linux Mint zorgt de applicatie ‘Update Manager’ ervoor dat alle beschikbare updates geïnstalleerd worden wanneer jij dat zelf wilt. Updates komen wel veel vaker langs dan wat ik gewend was bij Windows, maar het zoeken of er nog updates beschikbaar zijn per applicatie is er nu niet meer bij. Overigens gaat het toepassen van deze updates veel sneller dan dat ik gewend was van Windows en bepaal ik zelf wanneer ik het systeem wil herstarten.

Uitzoeken hoe je de firmware moest updaten was nog wel een belangrijk onderdeel, want toen was de ondersteuning door hardwarefabrikanten nog minder dan vandaag de dag.

Uiteraard is de Linux kernel veel beter geworden, maar ook gevestigde fabrikanten als Dell en Lenovo bieden nu meer ondersteuning voor Linux. Daarmee wil ik niet zeggen dat het op gelijke voet loopt met bijvoorbeeld Windows of macOS, maar het verschil in gebruikerservaring is wel kleiner geworden.

Linux gebruiken op het werk

Op het werk had ik ondertussen ook al meer ervaring opgedaan met Linux, dankzij de inspanningen thuis, waaronder het opzetten en beheren van een server voor versiebeheer ( CVS).

In 2017 kwam ik terecht in een professionele omgeving waarin voornamelijk Ubuntu gebruikt wordt op de werkstations en servers. Dat voelde meteen goed aan. Het gaf me de kans om me verder te verdiepen in de (on)mogelijkheden van Linux en kennis te maken met IT-beheer op een grotere schaal dan ik tot dan toe had meegemaakt. Vooral de projecten rond virtualisatie met Docker en Kubernetes voor DevOps-toepassingen waren erg leerzaam.

Ligaro Support en Linux Mint

Met de start van ons bedrijf in 2019 was het dan voor mij ook een uitgemaakte zaak: ook voor onze beoogde desktopdoeleinden zou Linux Mint wel eens een hele geschikte basis kunnen zijn. En met de desktop apps die we, Monique en ik, dagdagelijks gebruiken zoals de webbrowser, GIMP en LibreOffice kunnen we meer dan prima uit de voeten.

En de terminal dan? Beheerderstaken deed ik al veel via de terminal omdat ik dat zo gewend was geworden. Vandaag de dag is dat niet niet zo hard meer nodig, maar ik gebruik het nog graag, als dat handiger is. Ik vind het heel prettig dat er zo veel keuzemogelijkheden zijn.

Waarom specifiek Linux Mint op de desktops?

Er wordt wel beweerd dat Linux Mint zich richt op beginners van Linux die de overstap van Windows maken. Dat is zeker waar, en voor wat wij ermee doen, voldoet deze distributie prima. Het werkt, is eenvoudig genoeg om te overzien, is stabiel en we kunnen ermee wat we moeten doen.

Ik heb ook wel eens naar Arch Linux gekeken omdat je dan met de meest recente versie van een applicatie werkt. Na het doorvoeren van een paar updates vond ik het niet zo leuk meer om allerlei zaken te repareren die voor de update nog wel goed werkten. Het team van Linux Mint vindt stabiliteit belangrijker dan het aanbieden van de nieuwste functies. Daarom dat we ook maar voor een paar applicaties expliciet nieuwere versies gebruiken: GIMP is daar een voorbeeld van. De functies van de nieuwste versie zijn voor ons belangrijk genoeg om af te wijken van de standaardversie.

Uiteindelijk is Linux Mint maar het besturingssysteem en moet het ervoor zorgen dat alles werkt en blijft werken. Het belangrijkste is dat de applicaties die op Linux draaien, je digitaal leven makkelijker maken. In ons geval speelt het leeuwendeel van het werk zich af in de webbrowser, en dan is de vraag “welk besturingssysteem” al minder relevant.

En onze ervaringen met stabiliteit? Eigenlijk gewoon goed. Het is maar heel zelden dat de hele computer ‘hangt’ en nergens meer op reageert. Ik kan me de laatste vastloper niet meer herinneren. Ondertussen weet ook Monique dat ze naar haar webbrowser moet kijken als de computer weer eens begint te ‘blazen’.

Waarom OpenMediaVault voor onze servers?

Met de Linux-distributie OpenMediaVault maak je eenvoudig een Network Attached Storage: opslaan en delen van bestanden in je netwerk. Het is gebaseerd op Debian: stabiel en veelgebruikt op servers. Doorslaggevend was de eenvoud in gebruik. Dankzij de webinterface blijft het beheer en de monitoring van de server eenvoudig, net als het (automatisch) starten van taken. Dankzij de Docker plugin is ook het beheren van applicaties zoals NextCloud simpel. Bijkomend voordeel is dat deze leercurve kort bleek door een gemeenschappelijke basis: we gebruiken de Linux Mint Cinnamon-editie. Linux Mint Cinnamon is gebaseerd op Ubuntu, dat weer gebaseerd is op Debian.

Is Linux iets voor jou?

Die vraag kan alleen jij eerlijk en goed beantwoorden.

Linux uitproberen zonder te installeren

Via de website Distrowatch krijg je een indruk welke Linux-distributies populair zijn. De website Distrosee laat je een Linux-distributie uitproberen zonder het op je eigen computer te installeren: om een eerste indruk op te doen en te zien of Linux iets voor je is.

Ook Linux Mint kun je gewoon op een USB stick zetten en je desktop of laptop opstarten vanaf deze stick. Zonder dat je de installatie start, krijg je al een indruk door eens verschillende apps te starten en wat instellingen in Linux Mint aan te passen. Het is ook een mooie en veilige manier om te zien of Linux jouw hardware herkent en alles ‘out-of-the-box’ werkt. Er is een groot verschil: als je Linux installeert op de SSD van je systeem, krijg je een beter gevoel voor de snelheid waarmee Linux alles afhandelt: dat is vele malen beter dan via je USB stick.

Ben je een gamer, weet dan dat daar de laatste paar jaar hard aan gewerkt is: Steam zorgt ervoor dat er steeds meer spellen steeds beter gespeeld kunnen worden op Linux (Mint) of je gebruikt een speciale Linux-distributie zoals Bazzite.

Tips als je wilt overstappen

Controleer of je hardware geschikt is voor Linux

Als je niet de allernieuwste hardware (nodig) hebt, en Linux overweegt, onderzoek dan op voorhand welke hardware compatibel is met Linux. De website linux-hardware.org wordt hiervoor veel geraadpleegd. Hier vind je een overzicht van de hardware van het werkstation waarop ik dit artikel heb geschreven.

Weet dat niet alle fabrikanten Linux even goed ondersteunen. Het leeuwendeel van desktops gebruikt Windows als besturingssysteem.

Het is trouwens een mythe dat Linux per definitie je systeem sneller maakt dan een ander besturingssysteem: het blijkt wel dat verouderde hardware nog prima bruikbaar blijft en daardoor langer mee kan gaan. Uiteraard moet je wel de hardware (laten) onderhouden: ontstoffen, toestand van schijven en batterij controleren, af en toe voorzien van verse koelpasta en je systeem niet overbelasten.

Houd de UEFI/BIOS versie up-to-date

Deze software communiceert met de hardware en met het besturingssysteem. De fabrikant van de hardware brengt updates uit om hardwareproblemen op te lossen en daarvan profiteert je besturingssysteem. Kijk daarom op de website van de fabrikant bij de ondersteuningssectie naar BIOS-updates voor je systeem. Let wel goed op: wees zeker dat je de juiste versie voor je systeem of moederbord download en lees de instructies aandachtig. Als deze update niet goed uitgevoerd wordt, werkt je systeem niet meer!

Linux op een aparte SSD

Mocht je besluiten om Linux te gaan installeren, raad ik je aan om dit op een verse, lege SSD te doen. Op die manier kun je makkelijk weer terugschakelen naar je huidige, vertrouwde besturingssysteem, mocht je toch niet helemaal overtuigd zijn.

Geen ‘dualboot’ met andere besturingssystemen

Verder blijven wij weg van ‘dualboot’ installaties. Voor de enkele keer dat we een Windows-applicatie nodig hebben, gaat dat virtueel. We gebruiken hiervoor Virtualbox: dat werkt voor ons ook stabiel. Zo verkleinen we de kans dat een Windows-update problemen veroorzaakt met de Linux-installatie.

Back-up en herstel

Zorg ervoor dat je weet hoe je back-ups moet maken en ze terug moet zetten! Wij maken regelmatig back-ups van de belangrijkste bestanden en van de volledige harde schijven. Als een update voor problemen zorgt op je systeem, ga je eenvoudig weer terug naar een werkende situatie dankzij het systeemherstelpunt. Deze systeemherstelpunten maken wij met Timeshift.

Overigens: een systeemherstelpunt is geen back-up! Back-ups maak en archiveer je op verschillende media en bewaar je op verschillende locaties.

Waar vind je hulp bij Linux?

Via het internet vind je veel informatie als je naar Linux wilt overstappen. Kijk op een van de vele websites, inspirerende video’s van ‘fanboys’, zoals deze. Misschien zit er wel een bibliotheek of Linux (repair)café in jouw buurt waar vrijwilligers je verder kunnen helpen.

Een goede hulpbron bij vragen of problemen vind ik het Linux Mint forum. Je vindt er bereidwillige en uiterst deskundige mensen die je graag verder helpen. Ik heb er zelf al veel geleerd en ook anderen verder kunnen helpen.

Is het je toch allemaal te technisch of nog wat verwarrend of onsamenhangend, lijkt Linux Mint je wel wat en wil je graag hierbij hulp of meer informatie? Neem dan gerust contact met me op.

Bijdragen aan Linux en open source

Mijn ervaringen met Linux zijn persoonlijk, maar Linux zelf is natuurlijk veel groter dan ons gebruik ervan. Hele grote bedrijven spenderen een deel van hun budget aan softwareontwikkeling voor Linux. Andere bedrijven verdienen geld door commerciële ondersteuning aan te bieden.

Overigens neemt de adoptie van Linux ook binnen overheden toe. De Franse overheid zet stappen om minder afhankelijk te worden van Windows: deFranse digitale overheidsdienst DINUM heeft aangekondigd Windows te verlaten ten gunste van werkplekken met Linux (1). Steeds meer overheden en andere grote organisaties zoeken naar alternatieven voor de grote Amerikaanse technologiebedrijven. Open source, waaronder Linux, biedt daarbij interessante mogelijkheden om afhankelijkheid van specifieke leveranciers te verminderen (2).

De ontwikkeling en het onderhoud van Linux (Mint) worden mogelijk gemaakt doordat veel mensen vrijwillig tijd, kennis en/of geld doneren. Misschien vind je het leuk om te helpen vertalen, artikelen te schrijven, software te verbeteren, gebruikersvragen te beantwoorden of zelf een project te starten.

Financiële donaties aan open source-projecten zijn ook altijd welkom; bekijk hier hoe transparant het Linux Mint team omgaat met donaties. Of hier hoe donaties en samenwerking op grotere schaal open technologische ontwikkeling mogelijk maakt.